fbpx

B’tifkira – Dom Mintoff

Miktub minn
Reklam

Mintoff, jew kif kien magħruf l-iktar bħala “il-Perit”, twieled f’Irish street, Bormla fis-6 t’Awwissu 1916.
Ħa l-edukazzjoni tiegħu fl-iskola tan-nuna ta’ Bormla stess u spiċċa l-universita’ ta’ Malta fejn iggradwa fil-Baċċellerat fix-xjenza, Perit u inġinier ċivili. Irċieva borża ta’ studju ta’ Rhodes u għamel l-istudji tiegħu f’Hertford College u Oxford fejn irċieva l-masters fix-xjenza u l-inġinerija.

Kien miżżewweġ lil Moyra de Vere Bentinck li iltaqa’ magħha matul l-istudji tiegħu f’Oxford u kellhom żewġt ibniet. Anne u Yana.

Minħabba li kien iħobb ipejjep il-pipa, għal xi żmien kien magħruf bħala Tal-Pipa u anke jibqa’ magħruf għall-bokkla kbira biż-żiemel li kien iħobb jilbes fil-mass meetings. Dilettant taż-żwiemel, boċċi, tal-qari u tal-għawm.

Daħal fix-xena politika bħala uffiċjal tal-klabb tal-Partit Laburista ta’ Bormla. Mintoff kien is-Segretarju Ġenerali tal-Partit tax-Xogħol bejn l-1935 u l-1945.
Fl-1945, ġie elett Deputat Mexxej tal-partit li poġġieh f’pożizzjoni bħala sfidant tal-mexxej Pawlu Boffa.

 

Wara r-rebħa tal-1947, Mintoff ġie maħtur Deputat Prim Ministru u Ministu tax-xogħolijiet pubbliċi u rikostruzzjoni. Il-pożizzjoni b’saħħitha u l-ambizzjoni ta’ Mintoff wasslu għal diversi kriżijiet fil-kabinett.

Fil-Partit Laburista saret qasma meta Boffa, li kien lest għal kompromess ma’ l-awtorijiet kolonjali, irriżenja u fforma l-Partit tal-Ħaddiema u Mintoff reġa’ fetaħ il-Partit Laburista bħala Partit Laburista Malti. li hu ħa t-tmexxija tiegħu. Liem partit kien elett fil-kariga ta’ Mintoff bħala l-Prim Ministru.

Il-pjattaforma politika prinċipali ta’ dan il-gvern, kienet l-integrazzjoni mar-Renju Unit li wasslet għall interdett.

“Malta l-ewwel u qabel kollox”

“Jew bħall-Ingliżi jew mhux ma’ l-Ingliżi”

“Aħna m’aħna se nkunu qatt skjavi u servi f’pajjiżna stess”

Fl-1962 u l-1966, il-Partit Laburista tilef iż-żewġ elezzjonijiet. Dom Mintoff reġa’ ġie elett bħala Prim Ministru meta rebaħ l-elezzjoni ġenerali tal-1971 u immedjatament innegozja mill-ġdid il-ftehim militari u finanzjarji ta’ wara l-Indipendenza mar-Renju Unit.

1520662_328113517329745_1553721745_n.jpg

Kienu jdoqqulu l-qniepen tal-knejjes kif ukoll kien ikun hemm min idoqqlu s-sfafar biex itellfulu mid-diskors.

Fl-1979, ix-xewqa tiegħu saret realta’ meta Malta kisbet il-ħelsien mill-forzi militari Ingliżi u l-ġurnata tal-31 ta’ Marzu ġiet proklamata bħala Jum il-Ħelsien. L-aqwa u l-isbaħ ġurnata ta’ ħajtu.

1934635_67279683828_8258384_n.jpg

Għalkemm fl-elezzjoni tal-1981 il-Partit Nazzjonalista ġab il-maġġoranza assoluta t’iktar minn 4000 vot, il-Partit Labuirista irnexxielu jżomm il-maġġoranza parlamentari. Liem  maġġoranza ħolqot kriżi politika serja.

Fl-1984, għalkemm żamm is-siġġu parlamentari tiegħu, huwa rriżenja minn Prim Ministru u mexxej tal-Partit Laburista. Karmenu Mifsud Bonnici ġie maħtur bħala l-mexxej il-ġdid tal-partit.

109665257_761624091076863_2833119265708905684_n.jpg

Ħadd ma jinsa l-inkwiet politiku bejn Mintoff u Alfred Sant meta fl-1998, Mintoff ivvota kontra mozzjoni tal-Gvern. Il-President aġixxa fuq il-parir tal-Prim Ministru Sant u sejjeaħ elezzjoni ġenerali bikrija.
Interessanti kif mill-gwerra, din kienet l-ewwel darba li isem Mintoff ma’ kienx fuq il-karta tal-votazzjoni.

F’Awwissu tal-2012, propju bħal llum 8 snin ilu u 14-il jum wara li għalaq sninu, Duminku Mintoff miet fid-dar privata tiegħu f’Ħal Tarxien fl-eta’ ta 96 sena.

Huwa ngħata funeral tal-istat mill-Gvern ta’ Malta fil-25 ta’ Awwissu. Il-korteo statali telaq mill-Kon-Katidral ta’ San Ġwann għall quddiem il-Monument tal-Gwerra fil-Furjana u tkompla b’funeral privat.

Duminku Mintoff jibqa’ msemmi  bħala figura kontraversjali. Maħbub minn bosta u kkritikat minn ħafna. Jibqa’ mfakkar għal diversi miżuri li ntroduċa, fosthom is-servizzi soċjali li waslu biex f’Malta jinqered il-faqar, għal kisbiet kostituzzjonali bħat-twaqqif ta’ Malta Repubblika u l-kisba ta’ ħelsien sħiħ mir-Renju Unit.

Ritratti u filmati minn Għaqda Duminku Mintoff
Reklam

Ixxerja din il-paġna

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

Ara wkoll

Reklam
Reklam

Ipparteċipa f'TEK TEK

Għandek xi kitba, ritratti jew filmati? 

Ara wkoll

Reklam
Reklam
EnglishMaltese