fbpx

L-għadam ta’ ġisimna. L-Ispiżjara Kathryn Galea.

Miktub minn
Reklam

Għandna 206 minnhom! Qed nirreferi għan-numru ta’ għadam li jappartjenu għal ġisem adult.

L-għadam huma essenzjali mhux biss biex ituna sapport għall-ġisem u protezzjoni għal uħud mill-organi, iżda wkoll jikkonsistu fil-mudullun minn fejn jiġu ipproduċuti ċ-ċelloli li għandna fid-demm. F’kelma waħda huma meravilja oħra tal-ġisem!

L-għadam f’ġisimna jiġġenera ruħu kontinwament u jilħaq il-massimu ta’ densità u saħħa sa’ l-età ta’ 30 sena. Huwa importanti li inżommu l-għadam b’saħħtu billi:

– Ikollna dieta bilanċjata u nieħdu ikel li fih il-kalċju bħal ġobon, yoghurt, ħalib, spinaċi, kale, fażola u anka żrieragħ bħal dawk tal-pepprin, ġunġlien u chia.
– Ninkludu wkoll sorsi ta’ Vitamina D fid-dieta bħal lewż, sardin u ħut ieħor, prodotti tas-soya, ċereali, faqqiegħ u bajd. 
Il-vitamina D hi wkoll magħrufa bħala il-vitamina tax-xemx, il-għaliex ftit esposizzjoni għax-xemx kuljum tgħin sabiex tiġi iġġenerata din il-vitamina.
– Nagħmlu eżerċizzju fiżiku regolari
– Nillimitaw l-alkoħol u nevitaw it-tipjip billi dawn jikkawżaw deterjorament fl-għadam maż-żmien
Hemm bosta fatturi li jqegħdu f’riskju is-saħħa ta’ l-għadam fosthom 
– L-età. Aktar ma nikbru fl-età aktar l-għadam idum ma jirriġenera ruħu u akbar ir-riskju ta’ l-osteoporożi
– Is-sess tal-persuna. L-ormoni jilgħabu irwol importanti fis-saħħa ta’ l-għadam. Dan hu aktar komuni fin-nisa wara il-menopawsa hekk kif l-estroġenu jonqos drastikament.
– Il-piż. Persuni b’piż baxx aktar minn normal għandhom riskju akbar ta’ problemi fl-għadam.
– It-teħid ta’ ċertu mediċina. Persuni li jkollhom bżonn jieħdu mediċina bħal steroids għal tul ta’ żmien aktar ikunu f’riskju ta’ għadam dgħajjef.

L-aktar kundizzjoni komuni fl-għadam hija l-osteoporożi. Fi kliem sempliċi, meta l-għadam jibqa’ jitfarrak u jnaqqas fis-saħħa tiegħu. Sintomi jinkludu uġigħ, ksur frekwenti ta’ l-għadam li jdum ma jagħqad kif wkoll jibda jitnaqqas it-tul ta’ l-ispina tad-dahar. Din il-kundizzjoni tista’ tiġi segwita billi jsir test tad-densita’ ta’ l-għadam almenu kull sentejn. Staqsi lit-tabib tiegħek dwar dan it-test.

Kundizzjonijiet oħra fl-għadam jinkludu infezzjonijiet, partikolarment f’persuni bid-dijabete mhux ikkontrollata, kif wkoll il-kanċer fl-għadam li hu komuni f’persuni ta’ etajiet relattivament żgħar. 

Sintomi tal-kanċer fl-għadam jinkludu ksur faċilment, nefħa qrib l-għadam affettwat, kif wkoll uġigħ.

L-Ispiżjara Kathryn Galea

Reklam

Ixxerja din il-paġna

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

Ara wkoll

Reklam
Reklam

Ipparteċipa f'TEK TEK

Għandek xi kitba, ritratti jew filmati? 

Reklam
Reklam
EnglishMaltese